Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124
Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124

Anh đào — hoa nở rực rỡ, luôn khiến ta ngẩn ngơ, nhưng ít ai biết rõ về… quả của nó. Bài viết này sẽ cùng bạn lật mở những điều hay ho và thiết thực: cây anh đào có cho quả không, quả anh đào khác gì so với quả cherry quen thuộc, và giữa anh đào Nhật Bản với anh đào Việt Nam có những điểm gì đáng chú ý. Chúng ta cũng sẽ tìm hiểu liệu “cây hóa anh đào” có cho quả ăn được không, và nếu có, giá thành từng ký thường ra sao. Nếu bạn tò mò hoặc đang cân nhắc trồng, đọc tiếp để có câu trả lời rõ ràng và dễ hiểu.
Cây anh đào có quả không? Câu trả lời là tuỳ giống. Nhiều cây được trồng làm cảnh (hoa anh đào, sakura) chú trọng nở hoa rực rỡ nên quả nếu có thường nhỏ, ít nổi bật. Người xem chủ yếu ngắm hoa chứ không hái trái. Nhiều người vì tên tiếng Anh “cherry blossom” nên hay nhầm.
Ngược lại, “anh đào” là tên chung cho nhiều loài thuộc chi Prunus, và quả anh đào (cherry) là quả hạch, thường đỏ, mọng với một hạt ở giữa. Một số giống châu Âu, châu Á được trồng để lấy trái ăn, chế biến mứt, rượu hay trái tươi. Nhiều nước trồng để lấy quả, chứ không chỉ để ngắm.
Một số giống hoa như Yoshino tạo quả rất nhỏ, đôi khi vị chua hoặc đắng vì chứa glycosid cyanogenic nên ít được tiêu thụ. Vì vậy, khi mua hãy chọn đúng giống: nếu muốn ăn trái thì chọn giống ăn quả; còn thích ngắm hoa thì chọn giống hoa sakura là đủ đẹp rồi.

Về mặt thực vật học, quả anh đào và quả cherry thực ra là cùng một loại quả thuộc chi Prunus, họ Rosaceae; trong đó cherry ngọt thường gọi là Prunus avium. Từ “anh đào” xuất phát từ tiếng Pháp cerise, bắt nguồn từ tiếng Latin cerasum, nên về tên gọi có nhiều cách gọi khác nhau giữa các vùng.
Các nhà khoa học thường chia cherry thành hai nhóm chính: cherry ngọt và cherry chua. Người tiêu dùng thì quen phân biệt theo nguồn gốc, màu sắc hoặc hương vị — đỏ, vàng, đen; vị từ ngọt tới chua. Quả này là loại hạch đơn, có một hạt cứng giống như mận, đào hay mơ.
Về dinh dưỡng, cherry giàu vitamin và chất chống oxy hóa, tốt cho sức khỏe. Ở Mỹ, cherry ngọt hay ăn tươi và được trồng nhiều ở California, Washington; trên thị trường còn có cherry từ New Zealand, Úc, Chile, Trung Quốc… Hoa anh đào và cây ăn quả cùng họ nhưng đã được lai tạo chuyên biệt.

Prunus serrulata, hay còn gọi là Cerasus serrulata, là loài anh đào nổi tiếng của châu Á với nhiều tên thông thường như anh đào Nhật Bản, anh đào núi hay anh đào Đông Á. Hoa anh đào (sakura) trở thành biểu tượng tinh tế của Nhật Bản và còn được dùng làm quà ngoại giao, điển hình là những cây Yoshino tặng Washington DC.
Quả anh đào, hay cherry, có nguồn gốc tên gọi từ tiếng Pháp “cerise” và Latin “cerasum”. Đây là loại quả nhỏ, thường có một hạt duy nhất giống mận hay đào, vỏ đỏ căng mọng như viên ngọc, vị ngọt thanh. Lưu ý là một số giống anh đào chỉ trồng làm cảnh và quả không ăn được.
Ở Nhật, hoa và lá anh đào còn được dùng trong ẩm thực truyền thống như bánh, trà hay làm trang trí trong lễ hội. Quả anh đào giàu kali và các polyphenol chống oxy hóa, được cho là có lợi cho tim mạch khi ăn điều độ. Ngon, đẹp và mang nhiều ý nghĩa văn hoá — đó là sức quyến rũ của quả anh đào Nhật Bản.
Quả anh đào, thường gọi là cherry, là loại quả hạch có một hạt duy nhất giống mận, đào hay mơ. Thuộc chi Prunus trong họ Rosaceae, anh đào có nguồn gốc tên gọi từ tiếng Pháp “cerise” (từ Latin cerasum). Ở Việt Nam và nhiều nơi, người ta quen gọi chung là anh đào.
Có nhiều giống anh đào: Prunus avium (anh đào ngọt), Prunus cerasus (anh đào chua) và Prunus pseudocerasus. Quả thường tròn, màu đỏ, vàng hoặc đen, vị có thể ngọt hoặc chua. Cherry giàu vitamin và chất chống oxy hóa, thường được ăn tươi, nấu món tráng miệng hoặc làm mứt.
Tại Việt Nam, ngoài cây cherry trồng nhập giống, người ta còn ưa chuộng các loại nhiệt đới như anh đào đen (Surinam) từ Brazil. Thị trường cũng có cherry nhập khẩu từ nhiều nước; ví dụ Nga nổi tiếng với trái to, ngọt và thơm. Dù thế nào, cherry vẫn là món quả dễ gây thương nhớ.

Khi ai đó hỏi “quả cây hoa anh đào có ăn được không?” câu trả lời ngắn gọn là tuỳ giống. Những cây hoa anh đào cảnh như Yoshino thường được xem là không ăn được: về lý thuyết phần thịt có thể ăn, nhưng trái nhỏ, chua hoặc nhạt nên ít người dùng. Nhiều vườn bách thảo và chuyên gia cây trồng cũng nhắc rằng những quả đó không ngon để ăn sống.
Anh đào (cherry) bản thân là loại quả hạch có một hột, giống mận hay đào; nhưng có sự khác biệt giữa cây trồng để lấy hoa và cây trồng để lấy quả. Những giống ăn được thường to, ngọt và được dùng tươi, làm mứt, ngâm đường hay ngâm rượu. Có người còn phơi khô, làm kẹo hay nấu thành các món ngon để giảm vị chua.
Về dinh dưỡng, anh đào ăn được là trái ít calo, nhiều chất chống ôxy hoá và được nghiên cứu về lợi ích giảm axit uric. Còn hột thì nếu nuốt nguyên thường an toàn vì sẽ theo phân ra ngoài, nhưng không nên nhai vì hột có thể chứa hợp chất tiềm ẩn sinh cyanide. Nếu không chắc giống, tốt nhất chế biến hoặc tránh ăn.

Quả anh đào bao nhiêu 1kg thì tùy nguồn gốc và size. Cherry Canada thường có giá dao động khoảng 400–550k/kg tùy size; còn những dòng nhập khẩu cao cấp như Hansen (Úc) bán theo hộp, giá từ 2,5–4 triệu đồng/hộp, hoặc thùng 5kg cherry đỏ Úc có khi lên tới 4,995,000₫.
Cherry vàng New Zealand thì khác biệt: quả căng mọng, vỏ vàng đỏ, thịt màu vàng, cứng giòn và rất ngọt — nhiều người gọi là loại cherry vàng ngon nhất thế giới. Cherry từ New Zealand, Mỹ, Úc thường được nhập khẩu bằng đường hàng không, về VN trong vòng khoảng 48 giờ nên giữ độ tươi.
Về mùa vụ, cherry Canada thường chín từ đầu tháng 8 đến cuối tháng 9 nên giá có thể rẻ hơn lúc vào vụ. Cherry cũng là món quà dễ thương với các size gói 500g–1kg–1,5kg. Ngoài ra anh đào giàu vitamin A, tốt cho mắt, miễn dịch và sự phát triển thai nhi, nên đáng để thử khi có dịp.

Tóm lại, cây anh đào không chỉ để ngắm — nhiều giống thực sự cho quả, nhưng quả anh đào (cherry) và quả “anh đào” hoa (sakura) thường khác nhau về kích thước, vị ngọt và mục đích trồng. Quả anh đào Nhật có thể nhỏ, hương vị đặc trưng; ở Việt Nam, một số giống cho quả to hơn nhưng chất lượng và an toàn phụ thuộc vào giống và cách trồng. Những cây hoa chỉ để làm cảnh thường cho quả nhỏ, không ngon hoặc không nên ăn. Trước khi mua hay ăn, cứ tìm nguồn tin cậy và kiểm tra rõ giống, giá cả dao động theo loại và mùa. Nếu bạn tò mò, hãy thử một quả và tự cảm nhận!