Physical Address
304 North Cardinal St.
Dorchester Center, MA 02124
Gừng là một nguyên liệu quen thuộc, không chỉ ấm lòng trong những ngày se lạnh mà còn có thể biến tấu thành vô vàn món mứt thơm ngon, bổ ích. Trong bài viết này mình sẽ chia sẻ từ công thức mứt gừng truyền thống đến những cách làm với đường phèn, mật ong, công thức trị ho, mứt dẻo, viên sấy, mứt lát và cả bí quyết để mứt không bị chảy nước. Dù bạn là người mới tập làm mứt hay muốn hoàn thiện một công thức đã có, mình sẽ hướng dẫn từng bước, kèm mẹo nhỏ để mứt gừng thơm, dẻo và bảo quản được lâu. Cùng bắt tay vào bếp nhé!
Cách Làm Mứt Gừng Truyền Thống
Mứt gừng là món Tết quen thuộc, cay nồng, giúp giữ ấm những ngày lạnh. Khi chọn gừng làm mứt, nên lấy củ còn tươi, vỏ mỏng, ít xơ, không bị nảy mầm; củ nhỏ vừa sẽ cho lát mỏng đẹp, thơm hơn gừng già.
Sơ chế khá đơn giản: gọt vỏ, cắt lát mỏng hoặc sợi tùy thích, loại bỏ phần xơ cứng giữa. Luộc qua nước để giảm cay rồi rửa lại, sau đó ướp đường theo tỉ lệ vừa đủ, để gừng ra nước đường trong vài giờ cho thấm.
Có hai cách phổ biến: sên khô đến khi đường kết tinh thành lớp phấn trắng như mứt lát truyền thống, hoặc sên lửa nhỏ ngắn hơn, thêm mật ong cho mứt dẻo, mịn. Muốn mứt đỏ rực, bạn có thể thêm nước ép củ dền trong lúc ướp, vừa đẹp vừa lạ.
Muốn mứt không quá cay thì luộc kỹ hơn, hoặc chần nhiều lần nước; dùng đường phèn sẽ dịu vị hơn đường kính. Sau khi sên, để nguội rồi đóng hũ kín, bảo quản nơi khô ráo. Mứt gừng nhà làm vừa thơm vừa ấm, là món chiêu đãi khách dịp Tết tuyệt vời.
Cách Làm Mứt Gừng Đường Phèn
Đầu tiên bạn chuẩn bị nồi nước khoảng 2 lít với 5 g phèn chua, đun sôi rồi cho gừng vào luộc khoảng 10 phút. Vớt gừng ra, rửa sạch nhiều lần và để ráo. Với 1 kg gừng, ướp khoảng 600 g đường phèn, trộn đều cho đường tan hết.
Làm nóng chảo, cho gừng đã ướp vào cùng 20 g muối tinh, sên với lửa nhỏ và đảo đều tay để không bị cháy. Khi nước gần cạn, tiếp tục xào đều đến khi đường bắt đầu kết tinh và phủ trắng các miếng gừng; thường mất khoảng 35–40 phút.
Khi thấy đường đã kết tinh đều, tắt bếp và dùng đũa khuấy nhẹ dưới đáy chảo để tránh khét. Mứt gừng miếng sẽ có lớp đường trắng ngoài, vị ngọt dịu hòa chút cay nồng rất hợp không khí Tết. Bạn cũng có thể thay đường phèn bằng đường thốt nốt theo cùng tỉ lệ.
Cách Làm Gừng Với Đường Phèn Trị Ho
Cách làm rất đơn giản: lê rửa sạch, thái lát vừa ăn; gừng gọt vỏ, đập dập rồi trộn đều với lê và đường phèn. Đặt hỗn hợp vào chén và chưng cách thủy khoảng 15–20 phút. Để nguội bớt, chắt lấy nước uống, đồng thời ngậm vài lát gừng; dùng 2–3 lần mỗi ngày.
Gừng chưng đường phèn giúp loại bỏ hàn khí, làm ấm bụng và đẩy lùi cơn ho lâu ngày. Theo y học hiện đại, gừng chứa nhiều tinh dầu (như phellandrene, borneol, zingiberol…) có tác dụng giảm ngứa họng, hóa đàm và tăng cường sức đề kháng. Bạn có thể thêm quất hoặc mật ong để làm dịu cổ họng hơn.
Bạn cũng có thể nấu gừng với một chút nước muối, đun nhỏ lửa đến khi chỉ còn khoảng một nửa lượng nước ban đầu, hoặc chưng gừng với đường phèn và mật ong. Dùng đều 2–3 lần mỗi ngày, kiên trì khoảng một tuần thường thấy cải thiện. Với trẻ em, nhớ để nguội và cho uống lượng phù hợp.
Cách Làm Mứt Gừng Mật Ong
Bạn rửa sạch gừng, bỏ đất cát rồi thái thành lát mỏng vừa ăn. Chọn gừng ta sẽ thơm và có màu vàng tươi. Cho gừng vào tô, trộn đều với đường, mật ong (và chút vani nếu thích), ướp khoảng 4–6 giờ cho đường tan và gừng ra nước.
Sau đó cho toàn bộ gừng đã thấm lên chảo, sên lửa nhỏ. Thêm 20g muối tinh để tăng vị, đảo đều tay để không cháy. Khi thấy đường khô bớt và việc đảo trở nên nặng tay, bạn nhanh tay cho khoảng 100ml mật ong vào, tiếp tục đảo tới khi mứt dẻo và bám đều.
Bạn có thể sấy nhẹ hoặc để mứt nguội hẳn trước khi cho một ít chanh nếu muốn — nhớ để nước nguội bớt kẻo bị đắng. Chọn gừng ta, thao tác nhẹ tay khi sên, sẽ có những miếng mứt gừng mật ong thơm, dẻo và đầy ý nghĩa để đãi khách hoặc làm quà Tết.
Cách Làm Mứt Gừng Dẻo
Mứt gừng dẻo thơm, ngon mà làm rất đơn giản. Chuẩn bị gừng non, thơm (dứa), đường và nước cốt chanh. Gừng nên gọt vỏ, bỏ sơ đi cho bớt cay; hòa 1 thìa cà phê muối với 1 lít nước rồi ngâm gừng thái sợi khoảng 15–20 phút để làm sạch và giảm vị nồng.
Đun sôi 2 lít nước với 5g phèn chua rồi cho gừng vào chần khoảng 10 phút, sau đó rửa sạch nhiều lần cho hết mùi. Cho gừng cùng thơm, đường và nước cốt chanh vào nồi, sên với lửa vừa khoảng 10 phút rồi hạ lửa nhỏ tiếp tục sên đến khi nước đường cạn, gừng trong và dẻo.
Lưu ý đảo đều tay khi sên để sợi gừng trong, tránh để đường chảy ra nhiều vì mứt sẽ nhanh hư. Khi đạt độ dẻo, để gừng lên giá cho khô hoàn toàn. Bạn có thể biến tấu: lát, miếng, viên mật ong, dùng đường phèn hay sấy khô tùy thích — rất thích hợp làm mứt Tết.
Cách Làm Mứt Gừng Viên Sấy Dẻo
Mứt gừng viên sấy dẻo thường có màu nâu mật óng ánh, mùi thơm nồng nhẹ, khi nhai ngậm thấy cay dịu, ấm người rất tốt cho sức khỏe và tăng đề kháng. Nếu làm ở nhà, bạn dùng nồi chiên không dầu hoặc lò nướng thay cho máy sấy, sấy ở nhiệt độ thấp khoảng 100°C để gừng giữ được mùi tinh dầu.
Thay vì thái lát, gừng tươi có thể xay hoặc băm nhuyễn rồi luộc nhanh để giảm cay. Ướp gừng sợi với 500 g đường trắng trong 1–2 tiếng cho đường tan, rồi cho vào chảo sên với lửa vừa. Khi nước đường gần cạn thì tắt bếp nhưng vẫn đảo đều tay đến khi mứt trong, sợi gừng dẻo và dính thành khối mịn, không dính chảo.
Đợi mứt nguội bớt thì lấy lượng nhỏ vo tròn thành viên đều. Bạn có thể thêm chút mạch nha hoặc mật ong khi hỗn hợp bắt đầu sánh để tăng độ bóng và vị. Sau đó sấy nhẹ ở lò/nồi chiên không dầu cho khô vừa phải rồi để nguội hoàn toàn, bảo quản trong lọ kín. Chúc bạn thành công với mẻ mứt gừng thơm ngon!
Cách Làm Mứt Gừng Lát
Gừng mua về rửa sơ với nước lạnh cho sạch đất, ngâm khoảng 15–30 phút rồi dùng muỗng cạo vỏ hoặc gọt nhẹ. Cắt lát mỏng đều khoảng 2–3 mm bằng dao sắc hoặc máy thái, sau đó ngâm với một chút muối và nước cốt chanh để gừng được trắng hơn và bớt vị hăng.
Đun sôi 2 lít nước với phèn chua hoặc thay bằng 50 ml dấm/nước cốt chanh, chần gừng khoảng 10 phút rồi rửa sạch. Trộn gừng với đường, sên đến khi nước gần cạn thì giảm lửa nhỏ và đảo đều thêm 3 phút rồi tắt bếp. Bạn nên chia gừng ra đảo ít một cho nhanh và đều.
Tiếp tục đảo liên tục đến khi đường khô hết và kết tinh trắng, rồi đổ ra khay cho nguội hoàn toàn, đóng kín ngay khi lạnh. Mứt gừng lát sẽ có lớp đường trắng đẹp, vị ngọt dịu hòa chút cay ấm, rất hợp nhâm nhi ngày Tết. Đảo luôn tay tới khi đường áo đều là được.
Kết lại, mứt gừng không chỉ là món quà quê ấm áp mà còn linh hoạt theo nhiều cách làm: từ truyền thống, đường phèn, mật ong đến dạng dẻo, viên hay lát — mỗi cách đều có ưu điểm riêng, thỏa mãn khẩu vị và cả nhu cầu trị ho. Bí quyết nằm ở gừng tươi, cân bằng đường, xử lý nhiệt và phơi/sấy đúng cách để không bị chảy nước. Hãy chọn công thức phù hợp, thử nghiệm với lượng đường hay mật ong để tìm vị ưng ý, và đừng ngại chia sẻ thành quả với người thân. Một lọ mứt gừng tự làm sẽ mang nhiều hơi ấm hơn bạn nghĩ.
